دلایل محدودیت مبادلات فولاد در بورس کالا
دنیایاقتصاد بررسی کرد
دلایل محدودیت مبادلات فولاد در بورس کالا
منیژه حیاتی، همزمان با روند رو به رشد قیمت فولاد در فروردين ماه و بروز شرایطی که از سوی برخی به التهاب بازار تعبیر شد، عرضهکنندهها اخیرا اقدام به اجرای مقررات جدیدی در بورس کالا کردند که موجب اعتراض تعداد زیادی از خریداران و به خصوص کارگزاران شد.
اگرچه قاعدتا کاهش قابل توجه مشتریهای بورس و کارگزاران علت اصلی این اعتراضات بوده اما بیشترین موردی که حاضران تالار بورس کالا نسبت به آن اعتراض داشتند، مغایرت این شروط با اصول کشف آزادانه قیمتها در بورس و اقتصاد آزاد است.
اظهارات اصلی این افراد بر حول این موضوع است که در بورس کالا که همیشه جایگاه معاملات عمده بوده، محدودیت خرید 100 تنی منطقی به نظر نمیرسد و یا اینکه معتقدند محدود کردن فروش کالا به افرادی که پروانه تولید دارند، خود موجب رانت زیادی در بازار ميشود.
هرچند با کاهش روند رو به رشد قیمت محصولات فولادی در بازار، ذوبآهن اصفهان این شروط را در دو هفته اخیر از لیست عرضههاي خود برداشت، اما فولاد مبارکه در عرضههاي روز چهارشنبه هفته گذشته مجددا این محدودیتها را اجرا کرد.
اما سوالی که در این میان به ذهن ميرسد، این است که در شرایطی که حتی ناظر بورس نیز از اجرای برخی از این محدودیتها خصوصا بحث فروش به پروانهداران ابراز نارضایتی کرده و اعتراضات کارگزاران را بجا ميداند، تحت چه شرایطی و با چه توجیهی عرضهکننده ميتواند مقررات خود را به اجرا بگذارد؟ از اینرو به نظر ميرسد تنها عاملی که اجرای این شروط در بورس را تداوم بخشیده، اصرار وزارت صنایع و معادن بر عدم افزایش قیمتها در بورس کالا و به تبع آن رشد قیمتهای بازار آزاد بوده است. هرچند در نهایت این امر باعث شده تا هم بورس و هم سازمان بورس، این وضعیت را تنها به مبارکه نسبت بدهند.
لازم به ذكر است طبق گفته شمسآبادی، مدیر فروش فولاد مبارکه با توجه به اینکه از تاریخ 12 اسفندماه سال گذشته وزارت صنایع طی نامهای از فولاد مبارکه خواسته تا اتمام تقاضای کاذب در بازار اين محدوديتها را به کار ببندد از اینرو تا ابلاغ دستور جديد این وزارتخانه، محدودیتهاي مذكور در عرضههاي اين شركت ادامه خواهد داشت.
سازمان بورس، فروش محدودیتدار را قبول ندارد
اگرچه این شروط به شرکت مبارکه به صورت رسمی ابلاغ شده اما در عین حال نمیتوان نسبت به مغایرتی که با اصول بورس دارد بیتفاوت بود، به طوریکه برخورد مسوولان بورس با این موضوع را نیز متناقض با یکدیگر نشان ميدهد. برای مثال در حالی که بورس کالا اجرای این محدودیتها را به عهده عرضهکننده گذاشته اما در عین حال سازمان بورس اجرای برخی از آنها از جمله فروش به پروانه دارها را قبول ندارد.
در همین خصوص محمود خواجه نصیر رییس اداره امور بورسهای سازمان بورس اوراق بهادار در گفتوگو با دنیایاقتصاد با بیان این مطلب که سازمان بورس اوراق بهادار، محدودیت فروش کالا به پروانهداران را قبول ندارد، گفت: سازمان بورس، مشخصا به بورس کالا تاکید کرده که این محدودیت را قبول نمیکند چرا که بر اساس اصول بورس، قیمتها تنها در شرایطی که معاملات آزادانه و بدون محدودیت باشد به صورت شفاف کشف ميشود.
وی در خصوص دیگر محدودیتهاي اجرا شده در بورس گفت: در مورد واریز 100 درصدی وجه تضمین خرید، سال گذشته کارگزاران پیشنهاد واریز100 درصدی را برای کم شدن ریسک معاملاتشان دادند. وی در خصوص اعلام دیرهنگام عرضهها در بورس که واریز 100 درصد را برای کارگزاران سخت تر ميکند، خاطرنشان ساخت: با توجه به اینکه تقریبا همه معاملهگران از عرضههاي بورس و اینکه برای مثال در روزهای دوشنبه فولاد مبارکه عرضه دارد، اطلاع دارند، به نظر نمیرسد این موضوع چندان بر عملکرد کارگزاران تاثیر داشته باشد.
وی همچنین در خصوص عرضههاي 100 تنی در بورس گفت: معمولا در شرایطی که تقاضا از عرضه فزونی ميگیرد، این محدودیتها به صورت مقطعی در نظر گرفته ميشود. وی در خصوص اینکه برخی از کارگزاران برای عرضههاي هفته گذشته خریدهای پروژهای و عمده داشتند، گفت: این محدودیتها ميتواند با نظر ناظر تالار حذف شده یا تغییر کند.
وی در خصوص تدوین مقررات جدید ثبت سفارشات در اتاق پایاپای گفت: اما در عين حال این آییننامه جدید که در حال بررسی است ميتواند در نهایت، به ثبت مشخصات خریداران و کاهش سیستماتیک تقاضاهای کاذب کمک کرده و نیاز به مقررات مقطعی را در بورس کالا از بین ببرد.
اما وی در عین حال اعلام کرد با وجود اینکه برخی از این محدودیتها همچون 100 تن در برخی موارد ضروری است، اما سازمان بورس قائل به هیچ محدودیتی نیست و اعتقاد سازمان بر این است که اجرای محدودیتهایی که با ذات بورس مغایرت دارد، در درازمدت به نفع صنعت، تولید و بورس نخواهد بود.
اجرای مدت دار محدودیتها به بازار آسیب ميزند
در همین راستا شهیدی تبار یکی از اعضای هیاتمدیره بورس کالا در خصوص این محدودیتها گفت: اصولا هر زمانی که احساس شود برخی از شرایط بورس کالا استفاده کرده و قصد افزایش قیمتها را دارند، بورس ميتواند از برخی ابزار استفاده کند؛ از جمله بحث فروش به پروانهداران که مبارکه با اختیار خود این محدودیت را اجرا کرده و هر زمان نیز که احساس کند احتیاجی به ادامه آن نیست این محدودیت را حذف ميکند.
وی در خصوص واریز 100 درصدی وجه تضمین نیز گفت: در مورد این محدودیت نیز بورس کالا برای اینکه تقاضای برخی سودجویان را در مورد کالاهایی که خریداران مشخصی دارد خنثی کند ميتواند از آن استفاده کند که درصد آنرا نیز بر اساس همین شرایط تغییر خواهیم داد.
اما وی نیز اجرای این محدودیتها را به خصوص درمورد فروش به پروانهداران عامل برخی بهرهبرداریهاي نادرست از جمله خرید و فروش پروانه در بازار عنوان کرده و گفت: از این رو طی مکاتباتی که با مبارکه داشتیم از این شرکت در خواست کردیم تا حتيالامکان این محدودیتها را با توجه به شرایط بازار و با ظرافت زیاد اجرا کند تا امکان سوءاستفاده را از بین ببرد.
وی گفت: اما در هر صورت ما معتقدیم بورس همانطور که باید از ایجاد محدودیت برای یک عده و بروز رانت جلوگیری کند باید امکان استفاده از بورس در شرایط التهاب را نیز در نظر بگیرد، از اينرو در اين مورد ممانعتی برای مبارکه ایجاد نکردیم.
دنیای اقتصاد