عبور از بحران و دورنماي تقاضاي صنعت فولاد جهان

مجيد رفيعي
بر اساس تازه‌ترین پيش‌بيني‌هاي موسسه آهن فولاد IISI، تقاضاي جهاني فولاد براي سال‌هاي 2010 و 2011 رشد مثبت 7/10 و 3/5 در صد برآورد شده و با اين رشد، ميزان مصرف ظاهري فولاد در سال 2010 به رقم 241/1 ميليارد تن خواهد رسيد، اين در حالي است كه سال 2009 با كاهش تقاضاي 7/6 درصدي روبه‌رو بود.

بر اساس اين تخمين رشد مصرف ظاهري فولاد در كشور چين براي سال‌هاي 2010 و 2011 به ترتيب 7/6 و 8/2 درصد پيش‌بيني شده است. نكته قابل توجه، رشد 8/24 درصدي مصرف فولاد چين  در سال 2009 بود  و به اعتقاد اقتصاددانان اين جهش تقاضا در كشور چين باعث شد كه فاكتورهاي بحران‌زده، زودتر از زمان مورد انتظار در صنعت فولاد جهان بهبود يافته و خوش‌بيني  به آينده  صنعت  قوت گيرد.

در سه ماهه اول سال 2010 صنعت فولاد چين تقريبا به حالت تعادل رسيده و عرضه محصولات اين كشور تا حدودي تابع تقاضاي جهاني شده  و در طول بحران تاكيد اين كشور روي بازارهاي داخلي بوده است. در زمان بحران كشورهايي كه وابستگي شديدي به درآمدهاي نفتي  و سرمايه‌گذارهاي خارجي داشتند بيشترين تاثير را متحمل  و باعث شد حتي بخش ساختمان  در بعضي اين كشورها به مرز ورشكستگي پيش رود.

تحليل‌گران و فعالان اقتصادي به پيامدهاي بعد از بحران نيز نگاه  موشكافانه دارند  و عمده  نگراني آنها  اثرات بعدي بحران بر شاخص‌هاي اقتصادي صنايع است.

اين پيامد‌ها بيشتر به صورت افزايش  قيمت مواد اوليه و نهاده‌هاي توليد ظاهر مي‌شوند و اين پديده وقتي با چرخش صعودي قيمت محصولات نهايي و رونق بازار همراه  شود، انتظارات افزايش قيمت مواد اوليه را تشديد مي‌کند.  بعد از بحران و رونق نسبي بازار،  قيمت مواد اوليه  در جهان شروع به افزايش  کرد و معادلات صنايع را دوباره به هم ريخت. در خصوص بازار صنعت فولاد در كوتاه مدت دو سناريو مهم  متصور مي‌شود.

سناريوي اول با احتمال 70 درصد، ثبات در قيمت‌ها و رشد آرام  و سناريوي دوم با احتمال 30 درصد، تداوم افزايش قيمت‌ها  پيش‌بيني شده است و اينكه چطور سياست‌هاي كلان بعد از بحران با تعادل مالي و فشارهاي تورمي روبه‌رو شود، از اهم اين تحليل‌ها است. 

در سناريوي اول قيمت‌ها به تعادل رسيده و به  آرامي افزايش مي‌يابد و يك فضاي رقابتي آرام بر بازار فولاد حاكم خواهد شد  و در سناريو دوم  به خاطر افزايش قيمت مواد اوليه و كمبود در اكثر بازارهاي داخلي و چرخش صعودي قيمت محصولات و مواد اوليه فراهم مي‌آيد.

آمار توليدات فولاد خام در سه ماهه اخير نشان مي‌دهد كه اكثر كشورهايي كه سال گذشته، 3/1 ظرفيت خود را كاهش داده بودند به بازار خوشبين شده و  به تدريج  داراي رشد مثبت شده‌اند و كشور چين همچنان با رشد توليدات خود، راهبرد اين صنعت است.
منبع